Bevoorradingszekerheid in decentrale elektriciteitsmarkt

De energiemarkt is fundamenteel veranderd sinds de introductie van kleinschalige decentrale (duurzame) opwekking. Niet langer verkopen alleen de grote producenten stroom aan eindafnemers. Eindafnemers zijn nu ook een speler in de energiemarkt dankzij eigen opwekking uit zon, windenergie of warmtekrachtinstallaties.

Die verandering is vooral zichtbaar in de prijsvorming voor levering van stroom voor de huidige dag en de dag van morgen. Zo laat onderstaande grafiek zien dat op 19 september 2016 tussen 21:30 en 22:00 uur geld werd betaald aan partijen die extra stroom van het net wilden en konden afnemen.

griefiek-prijsvorming

De prijsvorming op de kortetermijnmarkten voor elektriciteit (stroom voor vandaag en morgen) geeft een beeld van de mate waarin de markt vraag en aanbod efficiënt bij elkaar weet te brengen. Extreme prijsbewegingen, of juist het ontbreken daarvan, geven een indruk van de mate waarin vraag en aanbod met de traditionele regelmiddelen in balans gehouden kan worden.

Vraag en aanbod fluctueren steeds sterker, zoals de grafiek laat zien. Vanwege de bevoorradingszekerheid moet op elk moment vraag en aanbod wel in balans blijven. Dat is problematisch omdat (zelf opgewekte) elektriciteit moeilijk is op te slaan.  Om een beeld te krijgen van dit probleem is een gedachtenexperiment behulpzaam: Stel dat er alleen nog maar kleinschalige producenten en afnemers zijn, welke instrumenten hebben we dan om vraag en aanbod op elkaar af te stemmen?

Grootschalige producenten

Vanuit historisch perspectief is het logisch dat er direct naar de grootschalige producenten wordt gekeken voor het intact houden van de balans tussen vraag en aanbod. Zij kunnen bijvoorbeeld capaciteit in een centrale bij- of afschakelen.

Noodstroomaggregaten

Daarnaast zien we initiatieven om de hoeveelheid vermogen die nodig is om calamiteiten te voorkomen ook uit andere bronnen te ontsluiten. Denk hierbij aan het ontstaan van pools waarbij diverse kleinere noodstroomleveranciers samen een minimale hoeveelheid aan Tennet leveren in geval van nood. Dat kunnen noodstroomaggregaten van bijvoorbeeld ziekenhuizen of datacentra zijn. De inzet van dieselaggregaten is natuurlijk verre van duurzaam en zal slechts in geval van nood enkele malen per jaar toegepast kunnen worden.

Gedragsaanpassing noodzakelijk

Een veel betere oplossing zouden prikkels zijn die tot gedragsaanpassing leiden. Deze gedragsaanpassing vormt een stabiliserend mechanisme dat de energievraag naar ‘windrijke’ uren verschuift. Omgekeerd zullen decentrale producenten stoppen met produceren als middels prijsprikkels duidelijk wordt dat er echt geen vraag meer is. Pas als het voldoende financieel lonend is om afnamegedrag aan te passen, zal deze gedragsverandering ook daadwerkelijk zichtbaar worden.

MJA

Voor de koelvriessector is deelname aan dit soort vraag-aanbod gedreven principes nog eens extra interessant. Naast de al genoemde prijsprikkel is er ook vanuit de overheid via de MJA-regeling een stimulans om aan deze vraag-aanbod gestuurde afname mee te doen. Daarmee kan een klant MJA-punten verkrijgen waardoor hij niet in andere (lastigere/duurdere) zaken hoeft te investeren. Het verdient zich dan dubbel terug: een lagere energierekening en minder investeringen in MJA-maatregelen. Naarmate decentrale energieopwekking een steeds groter (momentaan) aandeel in de totale vraag voor zijn rekening neemt, wordt het steeds waarschijnlijker dat de vraag ook kan worden omgekeerd: Geachte decentrale producent en afnemer. Welke bijdrage kunt u leveren aan een betrouwbare energievoorziening en hoe voorkomt u dat uw opgewekte stroom de bevoorradingszekerheid negatief kan beïnvloeden?

De nieuwe energiemarkt die dus van centrale opwekking naar decentrale opwekking (of van fossiel naar duurzaam) opschuift, zal een mechanisme moeten bezitten dat de leverzekerheid garandeert. We kunnen ons als maatschappij geen onbetrouwbaar energienet veroorloven. Dit zou door niemand worden geaccepteerd.

Economische haalbaarheid

Als de verduurzaming van de markt echt wil slagen, zal er dus een oplossing gecreëerd moeten worden die de verschillen tussen productie en vraag op een goede en betrouwbare manier oplost met zo min mogelijk impact voor het milieu, die ook nog eens economisch haalbaar is. Immers, als deze oplossing erg duur zou worden in vergelijking met landen om ons heen, dan zou de concurrentiepositie van Nederland als exportland in gevaar komen en storten we ons in een recessie. In dit experiment benutten we de inherente flexibiliteit in diverse processen in de industrie, maar ook thuis om vraag en aanbod goed op elkaar af te stemmen.

Powerhouse kan met haar platform en expertise goed inspelen op deze marktontwikkelingen. Al sinds 2007 kunnen Powerhouse-klanten door gebruik te maken van deze prijsschommelingen in de markt veel geld besparen op hun energienota of juist extra geld verdienen door op de juiste momenten te produceren. Dat alles zonder veel extra inspanning, omdat het platform van Powerhouse dit proces door slimme technieken met minimale inspanning voor u automatiseert.

 

Bel mij
terug
Vul uw gegevens in. Wij nemen contact met u op.